Αναρτήσεις
Σε δημόσια διαβούλευση βρίσκεται το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ανάπτυξης με τίτλο «Απλούστευση του πλαισίου άσκησης οικονομικών δραστηριοτήτων του ν. 4442/2016 – Ορισμός αρχών για την εφαρμογή του πλαισίου εποπτείας οικονομικών δραστηριοτήτων και αγοράς προϊόντων του ν. 4512/2018 – Ρυθμίσεις για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων για χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα – Ενίσχυση της αναπτυξιακής δραστηριότητας και των στρατηγικών επενδύσεων – Απλοποίηση του θεσμικού πλαισίου για το υπαίθριο εμπόριο».
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Τοπική Αυτοδιοίκηση παρουσιάζει το Μέρος Ε’ του σχεδίου νόμου, το οποίο αφορά την απλοποίηση του καθεστώτος που διέπει το υπαίθριο εμπόριο και περιλαμβάνει σειρά τροποποιήσεων στον νόμο 4849/2021 για τις λαϊκές αγορές, το στάσιμο εμπόριο και τη λειτουργία του πληροφοριακού συστήματος «Ανοικτή Αγορά» (Ο.Π.Σ.Α.Α.).
Η ΚΕΔΕ συζήτησε το νομοσχέδιο και συγκεκριμένα τα σημεία που αφορούν στο υπαίθριο εμπόριο και έκρινε ότι οι προτεινόμενες διατάξεις στοχεύουν στην απλούστευση διαδικασιών, στην ενίσχυση της διαφάνειας και στη διευκόλυνση της συμμετοχής παραγωγών στο υπαίθριο εμπόριο, ωστόσο παρατήρησε ότι παράλληλα δημιουργούνται νέες υποχρεώσεις και διοικητικές προκλήσεις για τους δήμους και τους φορείς λειτουργίας των λαϊκών αγορών.
Νέα κατηγορία αδειούχων παραγωγών στο υπαίθριο εμπόριο
Με το άρθρο 173, το οποίο τροποποιεί το άρθρο 6 του ν. 4849/2021, εισάγεται νέα κατηγορία αδειούχων στο υπαίθριο εμπόριο. Συγκεκριμένα, δίνεται η δυνατότητα να λάβουν άδεια παραγωγού πωλητή και φυσικά πρόσωπα που είναι ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων παραγωγής τυροκομικών προϊόντων, ακόμη και εάν δεν είναι κτηνοτρόφοι, υπό την προϋπόθεση ότι δεν διαθέτουν εμπορικό κατάστημα λιανικής πώλησης.
Παράλληλα, καθορίζονται συγκεκριμένα δικαιολογητικά που θα πρέπει να υποβάλλουν οι ενδιαφερόμενοι. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
ψηφιακή βεβαίωση τρέχουσας εικόνας επιχείρησης από την ΑΑΔΕ (εντός τελευταίου εξαμήνου),
η τελευταία δήλωση του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου (ΟΣΔΕ).
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την υποχρέωση των δήμων και των φορέων λειτουργίας λαϊκών αγορών σε Αττική και Θεσσαλονίκη να εκδίδουν την άδεια παραγωγού πωλητή εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την παραλαβή των δικαιολογητικών. Μέχρι σήμερα δεν προβλεπόταν συγκεκριμένη προθεσμία.
Η ρύθμιση αυτή επιδιώκει να επιταχύνει τη διαδικασία αδειοδότησης και να ενισχύσει τη διαφάνεια. Ωστόσο, ενδέχεται να δημιουργήσει διοικητικές δυσχέρειες για μικρούς δήμους με περιορισμένο προσωπικό, καθώς η σύντομη προθεσμία απαιτεί άμεση επεξεργασία και καταχώριση στοιχείων.
Δεδομένου ότι τα δικαιολογητικά προέρχονται από άλλα διοικητικά συστήματα, όπως η ΑΑΔΕ, θα μπορούσε να εξεταστεί η ανάπτυξη μηχανισμών αυτόματης διασταύρωσης στοιχείων ή πρόσθετης διοικητικής υποστήριξης προς τους δήμους, ώστε να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή της διαδικασίας.
Εισαγωγή εποχικών θέσεων στις λαϊκές αγορές
Σημαντικές αλλαγές εισάγει και το άρθρο 175, το οποίο τροποποιεί το άρθρο 14 του νόμου 4849/2021.
Με τη νέα παράγραφο 1Α προβλέπεται η δημιουργία εποχικών θέσεων στις λαϊκές αγορές, οι οποίες μπορούν να φτάνουν έως το 10% των συνολικών θέσεων κάθε αγοράς. Οι θέσεις αυτές θα αποδίδονται σε παραγωγούς πωλητές για την κάλυψη εποχικών αναγκών.
Μια θέση μπορεί να αποδοθεί διαδοχικά σε περισσότερους από έναν πωλητές, με μέγιστη διάρκεια έως έξι μήνες για κάθε πωλητή.
Με την παράγραφο 1Β θεσπίζεται ηλεκτρονική διαδικασία για την υποβολή αιτήσεων και την απόδοση των εποχικών θέσεων, η οποία θα πραγματοποιείται μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος «Ανοικτή Αγορά» (Ο.Π.Σ.Α.Α.).
Η διαδικασία θα περιλαμβάνει:
ανάρτηση της αίτησης για 48 ώρες
ηλεκτρονική κλήρωση για την επιλογή των δικαιούχων
Η συγκεκριμένη ρύθμιση στοχεύει στην ενίσχυση της διαφάνειας, της ταχύτητας και των ίσων ευκαιριών για τους παραγωγούς πωλητές.
Απλoύστευση της διαδικασίας γνωστοποίησης κενών θέσεων
Η ίδια διάταξη προβλέπει αλλαγές και στη διαδικασία διαχείρισης των κενών θέσεων στις λαϊκές αγορές.
Με τη νέα ρύθμιση, οι δήμοι θα έχουν υποχρέωση απλής καταγραφής των κενών θέσεων και ενημέρωσης του Υπουργείου Ανάπτυξης μέσω του Τμήματος Οργανωμένου Εμπορίου, αντί της πιο σύνθετης διαδικασίας που ίσχυε μέχρι σήμερα, η οποία προέβλεπε γνωστοποίηση δύο φορές τον χρόνο προς την οικεία περιφέρεια με αναλυτικά στοιχεία.
Ωστόσο, η παράλειψη αυτής της υποχρέωσης θα επισύρει διοικητικές κυρώσεις.
Επιπλέον σε περίπτωση που ένας δήμος δεν προκηρύξει τις κενές θέσεις εντός τριών μηνών, το Υπουργείο Ανάπτυξης θα μπορεί να αναλάβει απευθείας τη διαδικασία και να εισπράξει το αντίστοιχο τέλος.
Η πρόβλεψη αυτή ενισχύει τον κεντρικό έλεγχο, αλλά ταυτόχρονα περιορίζει σε κάποιο βαθμό την αυτονομία των δήμων στη διαχείριση των λαϊκών αγορών.
Αύξηση των θέσεων που μπορούν να διεκδικήσουν οι πωλητές
Με το άρθρο 176, το οποίο τροποποιεί το άρθρο 15 του νόμου 4849/2021, αυξάνεται ο αριθμός των θέσεων που μπορεί να διεκδικήσει κάθε υποψήφιος παραγωγός ή επαγγελματίας πωλητής.
Συγκεκριμένα, ο αριθμός αυτός αυξάνεται έως έξι θέσεις, γεγονός που ενδέχεται να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στους πωλητές, αλλά παράλληλα δημιουργεί νέα δεδομένα στη διαχείριση της κατανομής των θέσεων από τις αρμόδιες αρχές.
Διεύρυνση των προσωρινών θέσεων στάσιμου εμπορίου
Με το άρθρο 189, το οποίο τροποποιεί το άρθρο 51 του νόμου 4849/2021, επεκτείνεται το πλαίσιο χορήγησης προσωρινών θέσεων στάσιμου εμπορίου.
Οι θέσεις αυτές θα μπορούν να χορηγούνται από τον Μάιο έως τον Σεπτέμβριο σε:
ανέργους για παρασκευή και διάθεση πρόχειρων γευμάτων
υφιστάμενους αδειούχους
πολιτιστικούς συλλόγους
κατόχους βεβαίωσης δραστηριοποίησης σε βραχυχρόνιες αγορές
Η δραστηριότητα θα αφορά αποκλειστικά κινητές καντίνες ή φορητές εγκαταστάσεις έψησης, κυρίως στο πλαίσιο εκδηλώσεων.
Η ρύθμιση διευρύνει σημαντικά τον κύκλο των δικαιούχων και αναμένεται να ενισχύσει την τοπική οικονομία και την πολιτιστική δραστηριότητα. Ωστόσο, ενδέχεται να αυξήσει τις υποχρεώσεις ελέγχου και διαχείρισης των δήμων.
Επέκταση των χρηστών του συστήματος «Ανοικτή Αγορά»
Τέλος, με το άρθρο 191 τροποποιείται το άρθρο 57 του νόμου 4849/2021 και επεκτείνεται ο κύκλος των χρηστών του πληροφοριακού συστήματος «Ανοικτή Αγορά» (Ο.Π.Σ.Α.Α.).
Στο σύστημα θα έχουν πλέον πρόσβαση:
~η κεντρική εποπτική αρχή
~οι ειδικοί φορείς λειτουργίας λαϊκών αγορών για την Αττική και τη Θεσσαλονίκη
Η επέκταση αυτή αναμένεται να ενισχύσει τον έλεγχο, τη διαφάνεια και τον συντονισμό της λειτουργίας των λαϊκών αγορών. Παράλληλα, όμως, αυξάνει τις απαιτήσεις διαχείρισης και συνεργασίας μεταξύ Υπουργείου, Περιφερειών και Δήμω
Συμπεράσματα
Το προτεινόμενο νομοσχέδιο επιχειρεί να εκσυγχρονίσει το πλαίσιο λειτουργίας του υπαίθριου εμπορίου, ενισχύοντας την ψηφιακή διαχείριση, την ταχύτητα των διαδικασιών και τη διαφάνεια.
Παρά τα θετικά στοιχεία, οι αλλαγές αυτές συνεπάγονται αυξημένες διοικητικές υποχρεώσεις για τους δήμους, ιδιαίτερα σε ζητήματα αδειοδότησης, ελέγχου και διαχείρισης των λαϊκών αγορών.
Για τον λόγο αυτό, κρίνεται σημαντικό να εξεταστούν μηχανισμοί ψηφιακής διασύνδεσης μεταξύ των πληροφοριακών συστημάτων της δημόσιας διοίκησης και ενίσχυσης των διοικητικών δομών των δήμων, ώστε η εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων να είναι αποτελεσματική και λειτουργική στην πράξη.
